Yassı Epitel Nedir?

Yassı epitel, vücudun çeşitli yüzeylerini örten ince ve düz hücrelerden oluşan epitel dokusunun bir türüdür. Ciltte, ağız boşluğunda, yemek borusunda, genital bölgede ve vücudun farklı dokularında yassı epitel hücreleri bulunabilir. İdrar tahlilinde ise az miktarda epitel hücresinin görülmesi tek başına hastalık anlamına gelmez.

İdrarda yassı epitel yüksekliği, özellikle idrar örneğinin alınması sırasında dış genital bölgedeki hücrelerin örneğe karışmasıyla ortaya çıkabilir. Bunun yanında idrar yolu enfeksiyonu gibi klinik durumlar da diğer idrar bulgularıyla birlikte değerlendirilmelidir. Bu nedenle sonuç yalnızca yassı epitel sayısına bakılarak yorumlanmamalıdır.

Yassı Epitel Nedir?

Yassı epitel nedir? Yassı epitel, mikroskop altında ince ve düz görünüme sahip hücrelerin oluşturduğu epitel dokusudur. Epitel dokular vücudun dış yüzeyini ve birçok organın iç yüzeyini kaplayarak bulundukları bölgeye göre koruma, madde alışverişi ve bariyer oluşturma gibi görevler üstlenir.

“Yassı hücreli epitel” ifadesi de bu hücrelerin düz ve geniş yapısını tanımlamak amacıyla kullanılabilir.

İdrar yollarında farklı epitel hücreleri bulunabilir. İdrar mikroskobisinde yassı epitel hücrelerinin yanı sıra geçiş epiteli ve renal tübüler epitel hücreleri de görülebilir. Hücrenin türü, laboratuvar sonucunun klinik açıdan değerlendirilmesinde önemlidir.

Yassı Epitel Hücrelerinin Görevleri Nelerdir?

Yassı epitel hücrelerinin görevi bulundukları dokuya göre değişir. Bazı bölgelerde koruyucu bir bariyer oluştururken bazı bölgelerde maddelerin hızlı geçişine olanak sağlayan ince bir yüzey meydana getirir.

Örneğin cilt ve ağız gibi mekanik etkilere daha fazla maruz kalan bölgelerde çok katlı epitel dokusu koruyucu özellik gösterir. Kan damarlarının iç yüzeyi ve akciğerlerdeki alveoller gibi bölgelerde bulunan tek katlı yassı epitel ise ince yapısı sayesinde madde alışverişine uygun bir yüzey oluşturur.

Yassı Epitel Türleri Nelerdir?

Yassı epitel dokusu genel olarak tek katlı yassı epitel ve çok katlı yassı epitel şeklinde sınıflandırılabilir.

Tek Katlı Yassı Epitel Nedir?

Tek katlı yassı epitel, tek sıra hâlinde dizilmiş ince ve düz hücrelerden oluşur. Bu yapı özellikle maddelerin hızlı biçimde geçmesi gereken bölgelerde bulunur.

Akciğer alveolleri ve kan damarlarının iç yüzeyini oluşturan endotel, tek katlı yassı epitel yapısına örnek olarak gösterilebilir.

Çok Katlı Yassı Epitel Nedir?

Çok katlı yassı epitel, üst üste sıralanmış birden fazla hücre tabakasından oluşur. Temel görevlerinden biri alttaki dokuları mekanik etkilere karşı korumaktır.

Cilt, ağız boşluğu, yemek borusu ve vajina gibi bölgelerde farklı özelliklere sahip çok katlı yassı epitel dokuları bulunur.

İdrarda Yassı Epitel Görülmesi Ne Demektir?

İdrarda yassı epitel nedir? İdrar örneğinin mikroskobik incelemesinde yassı epitel hücrelerinin görülmesini ifade eder.

İdrarda az miktarda epitel hücresinin bulunması normal olabilir. Yassı epitel hücrelerinin fazla görülmesi ise özellikle dış genital bölgeden hücrelerin idrar örneğine karışmış olabileceğini düşündürebilir. MedlinePlus da idrarda yassı epitel hücrelerinin bulunmasının örnek kontaminasyonu ile ilişkili olabileceğini belirtmektedir.

Dolayısıyla yassı epitel yüksekliği tek başına böbrek veya idrar yolu hastalığı bulunduğunu göstermez.

İdrarda Yassı Epitel Normal Değeri Kaç Olmalıdır?

İdrarda yassı epitel için bütün laboratuvarlarda kullanılan tek bir evrensel referans değeri bulunmaz. Sonuçlar laboratuvarın kullandığı analiz yöntemine göre hücre/HPF, hücre/µL veya “az, orta, çok” gibi farklı biçimlerde raporlanabilir.

Bazı kaynaklarda belirli mikroskobik referans aralıkları verilse de kişinin sonucu öncelikle testin yapıldığı laboratuvarın kendi referans aralığıyla karşılaştırılmalıdır. Genel olarak az sayıda belirli epitel hücresinin idrarda bulunması normal kabul edilebilir.

İdrarda Yassı Epitel Yüksekliği Neden Olur?

Yassı epitel yüksekliği nedir? İdrar örneğinde laboratuvarın beklediğinden daha fazla yassı epitel hücresinin görülmesidir.

En sık düşünülen nedenlerden biri idrar örneğinin alınması sırasında dış genital bölgedeki hücrelerin örneğe karışmasıdır. Özellikle temiz orta akım idrar örneği uygun şekilde alınmadığında bu durumla karşılaşılabilir.

Yüksek sonuç değerlendirilirken lökosit, nitrit, bakteri, eritrosit, protein ve diğer idrar tahlili bulgularıyla birlikte kişinin şikâyetleri de dikkate alınır. Araştırmalar da yassı epitel hücrelerinin tek başına idrar kültürü kontaminasyonunu veya enfeksiyonu güvenilir biçimde belirlemediğini göstermektedir.

İdrar Yolu Enfeksiyonu Yassı Epitel Yüksekliğine Neden Olur Mu?

İdrar yolu enfeksiyonu bulunan bir kişinin idrarında epitel hücreleri görülebilir. Ancak yüksek yassı epitel sonucu tek başına idrar yolu enfeksiyonu tanısı koydurmaz.

İYE değerlendirilirken idrar yaparken yanma, sık idrara çıkma ve ani idrar yapma ihtiyacı gibi belirtilerin yanı sıra lökosit, lökosit esteraz, nitrit, bakteri ve gerektiğinde idrar kültürü gibi bulgular birlikte değerlendirilir.

Gebelikte Yassı Epitel Yüksekliği Normal Midir?

Gebelik sırasında alınan idrar örneklerinde epitel hücreleri ve vulvovajinal kontaminasyon daha sık görülebilir. Bu nedenle gebelikte yüksek yassı epitel sonucunun tek başına enfeksiyon göstergesi olarak değerlendirilmesi doğru değildir.

Ancak gebelikte idrar yolu enfeksiyonları ve asemptomatik bakteriüri klinik açıdan önem taşıdığından, anormal idrar tahlili sonuçları doktor tarafından diğer bulgularla birlikte değerlendirilmelidir.

Yanlış İdrar Örneği Yassı Epitel Sonucunu Etkiler Mi?

Evet. İdrar örneğinin uygun şekilde alınmaması idrarda yassı epitel yüksekliğinin önemli nedenlerinden biridir.

Temiz orta akım idrar örneğinde genellikle eller yıkanır, genital bölge önerilen şekilde temizlenir, idrarın ilk kısmı tuvalete yapılır ve orta kısmı steril kaba alınır. Kabın iç yüzeyine dokunulmaması da önemlidir.

Yüksek yassı epitel sonucu ile birlikte örnek kontaminasyonundan şüphelenilirse doktor uygun koşullarda yeni bir idrar örneği alınmasını isteyebilir.

Yassı Epitel Yüksekliğine Hangi Belirtiler Eşlik Edebilir?

Yassı epitel yüksekliği belirtileri şeklinde doğrudan tanımlanabilecek özgül bir belirti grubu bulunmaz. Yassı epitel yüksekliği bir laboratuvar bulgusudur ve tek başına belirti oluşturmaz.

Eğer altta yatan bir idrar yolu problemi varsa idrar yaparken yanma veya ağrı, sık idrara çıkma, ani idrara çıkma ihtiyacı, alt karın ağrısı, bulanık veya kanlı idrar gibi şikâyetler görülebilir. Böbrekleri etkileyen daha ciddi enfeksiyonlarda ateş, titreme ve yan veya sırt ağrısı gelişebilir.

Yassı Epitel Yüksekliği Nasıl Değerlendirilir?

İdrarda yassı epitel yüksekliği nedir? sorusunun klinik açıdan yanıtlanabilmesi için idrar tahlilinin tamamının değerlendirilmesi gerekir.

Doktor; yassı epitel sayısının yanı sıra lökosit, eritrosit, bakteri, nitrit, lökosit esteraz ve protein gibi diğer parametreleri inceleyebilir. Hastanın belirtileri ve tıbbi öyküsü de değerlendirmeye dahil edilir.

Gerekli durumlarda idrar tahlili uygun koşullarda tekrar edilebilir veya idrar kültürü gibi ek testler istenebilir. Anormal bir idrar tahlili sonucunun tek başına belirli bir hastalık anlamına gelmediği unutulmamalıdır.

Yassı Epitel Yüksekliği Nasıl Tedavi Edilir?

Yassı epitel yüksekliğinin kendisine yönelik özel bir tedavi uygulanmaz. Tedavi gerekiyorsa altta yatan nedene göre planlanır.

Sonucun nedeni örnek kontaminasyonuysa herhangi bir tedavi gerekmeyebilir ve doğru yöntemle yeni bir örnek alınması yeterli olabilir. İdrar yolu enfeksiyonu veya başka bir hastalık saptanması durumunda ise tedavi doktor tarafından tanıya göre belirlenir.

Sadece yassı epitel değerinin yüksek olması nedeniyle kişinin kendi kendine antibiyotik veya başka bir ilaç kullanması uygun değildir.

Yassı Epitel Düşüklüğü Veya Negatif Çıkması Ne Anlama Gelir?

İdrarda yassı epitel hücrelerinin düşük düzeyde bulunması veya hiç görülmemesi çoğunlukla olumsuz bir bulgu değildir.

Yassı epitel hücrelerinin görevi idrarda bulunmak değildir; bu nedenle “yassı epitel düşüklüğü” genellikle tedavi edilmesi gereken bir durum olarak değerlendirilmez.

Sonucun klinik önemi yine idrar tahlilinin diğer parametreleri ve kişinin sağlık durumu ile birlikte ele alınmalıdır.

Yassı Epitel Sonucu İçin Ne Zaman Doktora Başvurulmalıdır?

Tek başına hafif yassı epitel yüksekliği, özellikle herhangi bir şikâyet bulunmuyorsa, her zaman ciddi bir hastalığa işaret etmez. Ancak sonuç tekrarlayan testlerde yüksek çıkıyorsa veya idrar tahlilinde başka anormallikler de bulunuyorsa doktor değerlendirmesi gerekebilir.

Özellikle idrar yaparken şiddetli yanma veya ağrı, idrarda görünür kan, ateş, titreme, yan veya sırt ağrısı, bulantı-kusma ya da genel durumda belirgin bozulma varsa sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.

Gebeler, böbrek hastalığı bulunan kişiler ve bağışıklık sistemi baskılanmış hastalarda idrar yolu ile ilişkili belirtilerin daha erken değerlendirilmesi önemlidir.