Troponin Nedir? Türleri Nelerdir?

Troponin, özellikle kalp kası hasarının değerlendirilmesinde kullanılan önemli bir biyobelirteçtir. Göğüs ağrısı, nefes darlığı veya kalp krizi şüphesiyle sağlık kuruluşuna başvuran hastalarda yapılan kan testleri arasında troponin ölçümü önemli bir yere sahiptir. Kandaki troponin seviyesinin yükselmesi kalp kası hücrelerinde hasar meydana geldiğini gösterebilir. Ancak troponin yüksekliği her zaman kalp krizi anlamına gelmez.

Troponin sonucunun doğru yorumlanabilmesi için ölçülen değer kadar değerin zaman içerisindeki değişimi, hastanın belirtileri, elektrokardiyografi (EKG) bulguları, kullanılan test yöntemi ve diğer klinik veriler de değerlendirilmelidir. Bu nedenle yüksek troponin sonucu tek başına bir hastalığın tanısını koymak için yeterli değildir.

Troponin Nedir Ve Vücutta Ne İşe Yarar?

Troponin nedir? Troponin, kasların kasılmasını düzenleyen protein kompleksinin bir parçasıdır. Kas hücrelerinde bulunan troponin proteinleri, kalsiyum aracılığıyla kasılma ve gevşeme sürecinin kontrol edilmesine yardımcı olur.

Kalp kası hücreleri hasar gördüğünde hücre içerisindeki kardiyak troponin kana geçebilir. Bu nedenle kandaki kardiyak troponin düzeyinin ölçülmesi, kalp kasında meydana gelen hasarın belirlenmesine yardımcı olur.

Özellikle kardiyak troponin I ve kardiyak troponin T, kalp kası hasarının değerlendirilmesinde kullanılan temel laboratuvar belirteçleridir. Günümüzde yüksek duyarlılıklı troponin testleri sayesinde kandaki çok düşük troponin konsantrasyonları dahi ölçülebilmektedir.

Troponin Türleri Nelerdir?

Troponin türleri temel olarak troponin T, troponin I ve troponin C olmak üzere üç grupta incelenir.

Troponin T (TnT): Troponin kompleksinin kas liflerine bağlanmasında görev alır. Kardiyak troponin T (cTnT), kalp kası hasarını değerlendirmek amacıyla kullanılan biyobelirteçlerden biridir.

Troponin I (TnI): Kas kasılmasının düzenlenmesinde rol oynar. Kardiyak troponin I (cTnI) de kalp kasına özgü formları sayesinde miyokard hasarının değerlendirilmesinde kullanılır.

Troponin C (TnC): Kalsiyuma bağlanarak kas kasılmasının başlamasında görev alır. Ancak kardiyak troponin C, iskelet kasındaki formuyla yeterince ayırt edici olmadığı için kalp hasarının rutin laboratuvar tanısında troponin I ve T gibi kullanılmaz.

Bu nedenle klinik uygulamada “troponin testi” denildiğinde genellikle kardiyak troponin T veya troponin I ölçümü anlaşılır.

Troponin Testi Nedir?

Troponin testi, kandaki kardiyak troponin I veya troponin T seviyesini ölçen kan testidir. Özellikle akut koroner sendrom ve kalp krizi şüphesinin değerlendirilmesinde kullanılır.

Günümüzde birçok merkezde yüksek duyarlılıklı troponin (hs-cTn) testleri kullanılmaktadır. Bu testler çok düşük troponin konsantrasyonlarını ölçebilir ve kalp kası hasarının daha erken değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

Troponin testi özellikle göğüs ağrısı, göğüste baskı veya sıkışma, nefes darlığı, soğuk terleme, bulantı ve kola, sırta ya da çeneye yayılan ağrı gibi kalp kriziyle ilişkili olabilecek belirtilerde istenebilir.

Troponin Testi Nasıl Yapılır?

Troponin testi için genellikle koldaki bir toplardamardan kan örneği alınır ve örnek laboratuvarda analiz edilir.

Tek bir ölçüm her zaman yeterli olmayabilir. Özellikle kalp krizi şüphesinde doktor, troponin seviyesindeki yükselme veya düşme eğilimini değerlendirebilmek için belirli aralıklarla tekrar kan örneği isteyebilir.

Seri ölçümlerde meydana gelen değişiklik, hastanın belirtileri ve EKG bulgularıyla birlikte değerlendirilir.

Troponin Normal Değeri Kaç Olmalıdır?

Troponin normal değeri için tüm laboratuvarlarda geçerli tek bir sayı bulunmaz. Sonuçlar kullanılan test cihazına, ölçüm yöntemine, troponin I veya T ölçülmesine ve laboratuvarın referans aralığına göre değişebilir.

Yüksek duyarlılıklı kardiyak troponin testlerinde değerlendirme genellikle kullanılan testin sağlıklı referans popülasyonundaki 99. persentil üst referans sınırı dikkate alınarak yapılır. Bazı testlerde kadınlar ve erkekler için farklı referans sınırları kullanılabilir.

Bu nedenle internette görülen tek bir “normal troponin değeri” ile kişisel laboratuvar sonucunu karşılaştırmak yanıltıcı olabilir. Sonuç, raporda belirtilen referans sınırı ve hastanın klinik durumu dikkate alınarak değerlendirilmelidir.

Troponin Yüksekliği Ne Anlama Gelir?

Troponin yüksekliği ne anlama gelir? Referans sınırının üzerinde kardiyak troponin saptanması, kalp kası hücrelerinde hasar bulunduğunu düşündürür. Ancak hasarın nedeni yalnızca kalp krizi olmayabilir.

Kalp krizi tanısında troponin sonucu; hastanın belirtileri, EKG değişiklikleri, görüntüleme bulguları ve troponin değerindeki yükselme-düşme paterniyle birlikte değerlendirilir.

Dolayısıyla yüksek troponin, “kalp kası hasarı” açısından önemli bir bulgudur ancak tek başına “kalp krizi var” anlamına gelmez.

Troponin Yüksekliği Neden Olur?

Troponin neden yükselir? En önemli nedenlerden biri kalp krizidir. Kalbi besleyen koroner arterlerden birinin tıkanması veya kan akımının ciddi şekilde azalması kalp kasının oksijensiz kalmasına ve hücrelerin hasar görmesine yol açabilir.

Bununla birlikte troponin yüksekliği şu durumlarda da görülebilir:

• Miyokard enfarktüsü (kalp krizi)

• Miyokardit

• Kalp yetmezliği

• Ciddi ritim bozuklukları

• Pulmoner emboli

• Sepsis ve ağır sistemik enfeksiyonlar

• Böbrek hastalıkları

• Ağır hipertansif tablolar

• Kalp travması veya bazı kardiyak girişimler

• Kritik hastalıklar

• Uzun süreli veya çok yoğun fiziksel egzersiz sonrasında gelişen geçici değişiklikler

Bu nedenle troponin yüksekliğinin nedeni hastanın genel klinik tablosu değerlendirilerek araştırılır.

Troponin Kaç Olursa Tehlikelidir?

Troponin kaç olursa tehlikeli? Bu soruya herkes için geçerli tek bir rakamla yanıt vermek mümkün değildir.

Troponin değerleri farklı testlerde farklı birimlerle ve referans aralıklarıyla raporlanabilir. Ayrıca yüksek bir troponin değerinin klinik önemi, hastanın belirtilerine, EKG bulgularına, önceki ve sonraki troponin sonuçlarına ve altta yatan hastalığa göre değişir.

Kalp krizinde troponin değeri referans sınırının üzerine çıkabilir, ancak kalp krizinin tanısı yalnızca belirli bir troponin sayısının aşılmasıyla konulmaz. Akut miyokard enfarktüsü değerlendirmesinde troponinin yükselme veya düşme göstermesi ve kalp kası iskemisini destekleyen klinik bulguların bulunması önemlidir.

Özellikle göğüs ağrısı, nefes darlığı, soğuk terleme, bayılma veya göğüsten kola, sırta ya da çeneye yayılan ağrı ile birlikte troponin yüksekliği varsa acil tıbbi değerlendirme gerekir.

Troponin Ne Zaman Yükselir?

Kalp kası hasarı meydana geldikten sonra troponin kana salınmaya başlar. Modern yüksek duyarlılıklı troponin testleri, kardiyak hasara bağlı değişiklikleri geleneksel testlere göre daha erken saptayabilir.

Bu nedenle kalp krizi şüphesi bulunan bir hastada ilk troponin sonucunun normal olması her durumda kalp krizini tamamen dışlamaz. Belirtilerin ne zaman başladığı dikkate alınarak seri troponin ölçümleri yapılabilir.

Troponin kaç günde düşer? Bu süre hasarın nedenine, büyüklüğüne ve ölçülen troponin türüne göre değişebilir. Akut kalp hasarı sonrasında troponin birkaç gün boyunca yüksek kalabilir; bazı durumlarda, özellikle troponin T, daha uzun süre yüksek saptanabilir. Bu nedenle sonuçların zaman içindeki değişimi tek bir ölçümden daha fazla klinik bilgi sağlayabilir.

Troponin Düşüklüğü Ne Anlama Gelir?

Troponinin düşük veya testin ölçüm sınırının altında bulunması çoğu durumda beklenen bir sonuçtur. Sağlıklı kişilerde kandaki kardiyak troponin seviyesi genellikle çok düşüktür.

Ancak düşük troponin sonucu, özellikle belirtilerin başlamasından çok kısa süre sonra test yapılmışsa, tek başına akut kalp sorununu her zaman dışlamaz. Bu nedenle kalp krizi şüphesinde doktor gerekli görürse belirli aralıklarla testi tekrar edebilir.

Troponin sonuçları hiçbir zaman tek başına değerlendirilmemelidir. Göğüs ağrısı ve kalp krizi şüphesi bulunan kişilerde EKG, klinik muayene, seri troponin ölçümleri ve gerektiğinde diğer kardiyolojik incelemeler birlikte değerlendirilir.

Ani başlayan veya şiddetli göğüs ağrısı, göğüste baskı, nefes darlığı, soğuk terleme, bayılma ya da kola, sırta veya çeneye yayılan ağrı gibi belirtilerin bulunması durumunda troponin sonucunu beklemeden acil sağlık hizmetine başvurulmalıdır.