Sağlık Rehberi

Organ Nakli Hayat Kurtarır

16 Mayıs 2023 SAĞLIK
Organ Nakli Hayat Kurtarır

Organ Bağışı Bir Hayat Bağışıdır!

Beyin ölümü gerçekleşen bir kişinin böbrek, kalp,
akciğer, karaciğer, pankreas ve kornea gibi organları
nakil bekleyen hastalar için değerlendirilebilmektedir.
Ülkemizde organ bekleyen hastaların sayısı ise her
geçen gün artıyor. Sağlık Bakanlığı verilerine göre
2020 yılı itibariyle 27.216 kişi organ nakli
beklemektedir. Bugüne kadar çok sayıda hastanın
organ vericisi bulunamadığı için hayatını kaybettiği
bilinmektedir.
Organ bağışı nakil bekleyen binlerce hastanın
yaşamına kavuşması adına önemli bir şansken,
ülkemizde organ nakli ile ilgili karşılaşılan en önemli
sorun verici teminidir. Bu sorunun temelinde maktül
yakınlarının sosyo-kültürel bakış açıları ve organ
naklinin öneminin yeteri kadar anlaşılamamış olması
yatmaktadır. Organ bağışını yaygınlaştırmanın en
önemli yolu, organ naklinin önemini topluma doğru
şekilde benimsetmekle mümkün olacaktır.

ORGAN BAĞIŞI KONUSUNDA AKLINIZA GELEBİLECEK BAZI SORU VE CEVAPLAR

Organ nakli ve organ bağışı nedir?


Organ nakli, en basit tanımıyla, vücutta görevini yapmayan bir organın yerine, canlı bir vericiden veya kadavradan alınan sağlam ve aynı görevi üstlenecek bir organın nakledilmesi işlemidir. Organ bağışı ise bir kişinin beyin ölümü gerçekleştikten sonra serbest iradesi ile doku ve organlarını başka hastaların tedavisi için kullanılmasına izin vermesine verilen addır. 

Organı nakledilecek hastanın hayatının kurtarılması için tüm çare ve imkânlar kullanılıyor mu?


Tıbbi ve cerrahi tüm tedavi yöntemleri denendikten sonra artık yaşama ümidi kalmayan kimseler, organ vericisi olabilirler. Tıbbi ölüm (beyin ölümü) kararı; hastanın uzman heyet tarafından değerlendirilmesi, klinik ve laboratuvar incelemelerinin tamamlanmasından sonra alınır. Bu kararı veren heyet, organ naklini yapacak ekibin dışında tamamen farklı kişilerden oluşmaktadır. Beyin ölümü kararı verilen bir hastanın beyin sapı ölmüştür. Kendi solunumunu yapması mümkün değildir. Ancak makineye bağlı olarak solunumunu sürdürebilmektedir ve bu durumun geriye dönüşü yoktur. Bugüne kadar hayata dönmüş bir beyin ölümü vakasına rastlanmamıştır


Organ bağışı sonrası vücudun dış görünümü bozulur mu? Cenaze işlemleri gecikir mi?


Organ alımı ameliyatı, ameliyathane koşullarında cerrahi ekipler tarafından titizlikle yapılmakta, gizli dikiş ile cilt kapatılarak vericinin vücuduna saygı gösterilmekte ve özenle davranılmaktadır. Cenaze işlemlerinin hızlandırılması için gerekli tüm çabalar gösterilmektedir.

Alınan organlar kimlere nakledilir?


Organ alacak hastalar, önce kan ve doku gruplarına göre, daha sonra tıbbi aciliyet durumlarına göre belirlenir. Cins, ırk, din, zengin, fakir ayrımı yapılmaz. Vefat eden kişilerden yapılan organ bağışı, 7 gün 24 saat görev yapan Sağlık Bakanlığı Ulusal Koordinasyon Merkezi'ne (UKM) bildirilir. Hiçbir şekilde ticari bir değerlendirme söz konusu değildir. Alıcı hastalar, aciliyete ve tıbbi uygunluğa göre Ulusal Organ Bekleme Listesi'nden tespit edilir ve hastanın organını bağışladığı merkez ile irtibata geçilerek, organın ulaştırılması sağlanır.


Kimler organ bağışı yapabilir?


18 yaşından büyük ve akli dengesi yerinde olan herkes, organlarının tamamını veya bir bölümünü bağışlayabilir. Bağışlanmış olan organın uygunluğu, vericinin ölümünden sonra Organ Nakli Merkezleri tarafından incelenir.

Organ bağışı nasıl yapılır?


Ülkemizde organ bağışları, birçok hastane ve kuruluş tarafından kabul edilmektedir. Bulunduğunuz yerleşim yerindeki Devlet Hastaneleri, Üniversite Hastaneleri veya Organ Nakli Merkezlerine başvurarak; organ bağış kartını 2 tanık huzurunda doldurup, imzalamak yeterlidir. Organ bağış kartınızı daima yanınızda taşımanız, organ bağışlama isteğinizin karışıklık veya gecikme olmaksızın yerine getirilmesini sağlayacaktır. Organ bağışı konusunda aldığınız kararların doğruluğundan tereddüt etmeyin. Organ bağışlama kararınızdan vazgeçtiğinizde, üzerinizde taşıdığınız organ bağış kartını taşımaktan vazgeçmeniz ve merkezimize bu durumu telefonla bildirmeniz yeterli olacaktır. Ayrıca, yakınlarınızı kaybettiğinizde, onların organlarının kullanılmasına izin vermeniz, sizin için rahatlatıcı, acınızı hafifletici bir unsur olabilir.


Kaybettiğiniz yakınınızın organlarının bağış kararını kim verebilir?


29.05.1979 tarih ve 2238 sayılı kanuna göre; "Bir kimse sağlığında vücudunun tamamını veya dokularını, tedavi, teşhis ve bilimsel amaçlar için bıraktığını, resmi veya yazılı bir vasiyetle belirtmemiş veya bu konudaki isteğini iki tanık huzurunda açıklamamış ise sırayla eşi, reşit çocukları, anne veya babası veya kardeşlerinden birisinin; bunlar yoksa yanında bulunan herhangi bir yakınının muvafakatıyla ölüden organ ve doku alınabilir."

Sayfa içeriği sadece bilgilendirme amaçlıdır. Bu sayfada, tedavi edici sağlık hizmetiyle ilgili bilgiler yer almamaktadır. Tanı ve tedavi için lütfen doktorunuza danışın.